CHÁNH VĂN (Từ câu 193 đến câu 208)

21 Tháng Mười 200812:00 SA(Xem: 32468)

193.“Đời này vốn một lời hai,

          Khắp trong trần-hạ mấy ai tu trì.

                   Đời này giành-giựt làm chi,

          196. Tới việc ly-kỳ cũng thả trôi sông.

                   Thuyền đưa Tiên-cảnh Non-Bồng,

          Mấy ai mà có thiềng lòng theo đây.

                   Cứ lo làm việc tà-tây,

          200. Bắt ngưu bắt cầy đặng chúng làm ăn.

                   Chừng đau niệm Phật lăng-xăng,

          Phật đâu chứng kịp lòng người ác-gian.

                   Thấy đời mê-muội lầm-than,

          204. Ăn bạ nói càn tội-lỗi chỉn ghê.

                   Chữ tu không phải lời thề,

          Mà không nhớ đến đặng kề Tiên-bang.

                   Nói nhiều trong dạ xốn-xang,

          208. Cùng hết xóm làng tàn-ác nhiều hơn”.

LƯỢC GIẢI (Từ câu 193 đến câu 208)

          -Đoạn nầy ý nói trong thế gian ít người tu niệm, phần nhiều lo tham gian giành giựt, bày mưu nầy chước nọ để: “Của dương thế góp tom bảo thủ” (Khuyến Thiện, Q.5).

          Rốt cuộc của ấy cũng tiêu tan theo chiến tranh giặc cuớp. Kinh Phật bảo: Của Thế gian là của năm nhà (năm nhà: nhà lửa, nhà lụt lội, nhà giặc cướp, nhà sung công, nhà con cháu phá tán), dầu ta có tham gian cũng chẳng giữ được lâu dài. Đức Thầy thường cảnh tỉnh:

                   “Nạn khổ đâu đâu đều túng rối,

                    

                     Tai ương chốn chốn khắp cùng nơi.

                     Tiền ma gạo quỷ đừng nên trữ,

                     Sau cũng tiêu theo luật của trời”.

          -Lời giáo pháp của Đức Thầy ví như chiếc thuyền có diệu năng đưa người tu đến cảnh Tiên Phật, nhưng ít có ai thành tâm theo Đạo, mãi mãi chạy theo danh lợi ảo huyền, sát hại sanh vật ăn uống cho hả hê, nói năng bất chánh không kể gì là nghĩa nhân đạo lý. Đến khi gặp cảnh ốm đau họ mới van lơn cầu khẩn Phật Trời thì việc quá muộn:

                   “Đến tội rồi mới hối muộn màng”.

          Cho nên Đức Thầy hằng khuyên mọi người:

                   “Chi cho bằng ta sớm lo toan,

                     Gìn giới luật nghe kinh trọng Phật”.

          Thì sau nầy sẽ gần được Tiên Phật.

          -Nhìn qua xã hội loài người thấy kẻ gian ác thì nhiều, người hiền lương quá ít. Cho nên càng nhắc đến, Đức Thầy càng xót dạ thương tâm cho hạng người chưa cải ác tùng thiện.

CHÚ THÍCH

          VỐN MỘT LỜI HAI: Lối cho vay lúa hoặc tiền của số người giàu có. Lúc bấy giờ (thời Pháp thuộc) lòng họ quá tham ác (cắt cổ lột da) cho vay vốn một tới mùa phải trả bằng hai. Nếu mùa nầy không đủ trả thì cứ kê

 

thêm mùa tới, hai phải lên bốn. Rồi ít năm sau chủ nợ kiện đến tòa, buộc con nợ phải bán nhà, giao đất để trừ.

          Đức Thầy đã giác tỉnh hạng người cho vay:

“Xác phàm có mấy lăm hơi,

Hỏi vay có một mà lời đôi ba.

 

Của dư cho mượn mới là,

Hảo tâm bố thí ngọc tòa được lên”.

                   (Khuyên người giàu lòng Phước Thiện)

            TU TRÌ: (Xem chú thích câu 36, Q.1)

          VIỆC LY KỲ: Việc lạ lùng, khác thường. Đây chỉ cho cuộc gặp cướp loạn lạc, thay đổi màn lớp làm bao nhiêu của cải phải tiêu tan. Giờ ta có tham lam giành giựt cũng chẳng ích chi. Đức Thầy diễn tả cảnh ấy:

                   “Giàu sang như nước trên nguồn,

                    Gặp cơn mưa lớn nó tuôn một giờ”.

                                                (Sấm Giảng, Q.1)

          Hoặc là:

                   “Cảnh vinh hoa lại quá cheo leo,

                     Nhà giàu có sau nhiều tai ách”.

                                                (Kệ Dân, Q.2)

          Việc ly kỳ còn chỉ cho cảnh biến thiên tận diệt đời Hạ ngươn để lập lại Thượng ngươn:

                   “Khắp thế giới cửa nhà tan nát,

                    Cùng xóm làng thưa thớt quạnh hiu.

                     Bấy lâu nay nuôi dưỡng chắt chiu,

                     Nay tận diệt lập đời trở lại”.

                                                (Kệ Dân, Q.2)

          TIÊN CẢNH NON BỒNG: Cảnh Tiên ở núi Bồng lai. Ở đây ý nói Đức Thầy khai truyền Đại đạo nếu ai tu đúng theo giáo pháp thì được thoát khỏi miền trần tục mà hưởng cảnh tiêu diêu tự tại của Tiên Phật. Bởi giáo pháp ví như thuyền bè, nếu ai chịu bước xuống (vào Đạo) và cố gắng chèo chống (hành Đạo) tức sẽ tới bờ bên kia giải thoát. Đức Thầy khuyên nhắc:

                   “Khuyến dạy dân tình minh đạo đức,

                     Tu hành được kiến cảnh Bồng Lai”.

                                                (Viếng non Ông Két)

          THIỀNG LÒNG: Cũng đọc là thành lòng. Nghĩa của chữ thành tâm, tức là lòng theo đạo một cách chí thành chí thật mới mong kết quả. Cổ Đức từng bảo: “Thành tâm sở chí, kim thạch vị khai”.( Ý nói sức mạnh của lòng thành khẩn hướng đến đâu thì có thể chẻ núi phá vàng đến đó).

          Đức Thầy hằng khuyên:

                   “Tới với Ta chớ đem đồ cúng,

                     Chỉ đem theo hai chữ thành lòng”.

                                          (Giác Mê Tâm Kệ, Q.4)

          LÀM VIỆC TÀ TÂY: Làm việc theo lũ Tây tặc (giặc Pháp). Đây chỉ cho người mãi a dua làm việc với Pháp để kiếm chút quyền oai bổng lộc. Đức Tôn Sư thường thống trách những hạng người ấy:

                   “Sớm lo lòn cúi, chiều ăn ngủ,

                     Nào biết tính toan gỡ nợ nần”.

                                           (Rứt cái ngu đần)

          NGƯU VÀ CẦY: Ngưu là trâu; cầy là chó. Hai loại gia súc nầy giúp ích cho đời khá nhiều. Trâu dùng để cày ruộng, chó để giữ nhà, thế mà người ta nỡ giết nó mà ăn thịt. Đây chỉ cho hạng vong ân bội nghĩa.

          Đức Thầy hằng khuyên: Đối với các gia súc: Trâu, bò, ngựa, chó, mèo…chẳng khá sát hại, vì chúng đã giúp ích cho ta trong các việc sanh hoạt hằng ngày”.(bài Luận về Tam nghiệp - Ác sát sanh).

          MÊ MUỘI: Mờ tối không sáng suốt.

          NÓI CÀN: Nói xằng bậy, ngang ngược, nói thí nói đại, không lựa lời. Cổ ngữ có khuyên:

                   “Lời nói chẳng mất tiền mua,

                  Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

          Đức Thầy nay cũng dạy:

 

                   “Lựa lời tiếng dịu dàng trong sạch,

                     Khi thốt ra đoan chánh hiền từ.

                     Tích thiện thì thường có phước dư,

                     Bằng tích ác họa ương đeo đắm”.

                                                (Khuyến Thiện, Q.5)

          TIÊN BANG: Nước Tiên. Đây chỉ cảnh Tiên ở. Đức Thầy khuyên:“Tu hành tâm đạo dựa kề Tiên bang”.(Sấm Giảng, Q.1)

          XỐN XANG: Nhức nhối, bức rức, khó chịu. Phan Văn Trị có câu:

                   “Nong nả dốc vun nền Đạo nghĩa,

                     Xốn xang nào tưởng việc làm ăn”.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn

Nhập những từ trong hình vào ô bên dướiNhập những số nghe được vào ô bên dưới